Bugun...


Burçin Kaya

facebook-paylas
İYİ ÜNİVERSİTE YÖNETİMİ: BÜTÇE KATILIMI VE İÇ KONTROL
Tarih: 15-04-2020 14:44:00 Güncelleme: 15-04-2020 15:08:00


İYİ ÜNİVERSİTE YÖNETİMİ:

BÜTÇE KATILIMI VE İÇ KONTROL

Rulyanti Susi Wardhani[1]*, Taufiq[2], Luk Luk Fuadah[3], Saadah Siddik4[4]and Murtiadi Awaluddin[5]

Çeviren : Burçin Kaya[6]

 

 

ÖZET

Bu çalışmanın amacı, Endonezya'daki Bangka Belitung Üniversitesi ve Yüksekokulu için bütçe katılımının ve iç kontrolün, “İyi Üniversite Yönetimi” üzerindeki eş zamanlı ve kısmi etkilerini incelemektir.

Veri toplama sürecinde uygulanan canlı örnekleme yöntemiyle, iki kolejdeki tüm çalışanlardan ve öğretim görevlilerinden oluşan 485 kişi bu çalışmada yeralmıştır. Tahmin modelleri, önceki araştırma çalışmaları ve teoriler temel alınarak oluşturulmuştur. Veri analizi tekniklerinde de, birincil veriler üzerinde Likert ölçeği kullanılarak klasik varsayımların test edilmesinin yanı sıra, çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Çalışma sonuçları, hem bütçe katılımının hem de iç kontrolün “İyi Üniversite Yönetimi” üzerinde kısmen olumlu ve önemli etkilere sahip olduklarını göstermiştir; buradaki sonuçlar analiz edildiğinde, iç kontrolün iyi bir üniversite yönetimini etkileyen baskın değişken olarak ortaya çıktığı görülmektedir. Bu sonuç, bulguların, üretilen teoriler ile uygun olduğunu göstermektedir. Gelecek için çıkarımlar, Bangka Belitung Üniversitesi ve  Yüksekokulu’nun yükseköğretimin uluslararasılaşması yönünde iyi bir üniversite yönetimi sinerjisi oluşturmak için iç kontrole özen göstermeye devam etmesi yönündedir. Bu çalışmada üniversitenin iyi yönetimini etkileyen sadece iki değişken kullanılmıştır. Denetim komiteleri, örgüt kültürü ve örgütsel iletişim ortamını içeren iyileştirmeler de gelecek dönem araştırmacıları tarafından ele alınabilecek diğer konulardır[7].

GİRİŞ

 

Üniversitelerin varlığı, hem etik hem estetik hem de potansiyel olma düşüncesi ile insan kaynaklarının kaliteli, tam ve kapsamlı gelişiminde önemli rol oynamaktadır. Bu durum, değişim sürecinin devamı gereği, her alanda demokratikleşmeyi gerçekleştirmektedir(Halil 2017). Üniversiteler tarafından sunulan katkılar o bölgenin gelişmişliği ile doğru orantılı olduğu için her bölge üniversitesi bilime farklı katkılar sağlamaktadır(Jonkers, Tijssen, Karvounaraki & Goenaga, 2018).

 

Üniversiteler bölgesel ekonomik kalkınmayı desteklemekle birlikte bu sürecin devamı için güven teşkil etmektedir(Etzkowitz, 2003; Lendel, 2010; Lester, 2005). Bu güven ortamı, üçüncü kişilerin üniversiteler tarafından yapılan uygulamaları rol model olarak almalarında ve  kalkınma başta olmak üzere diğer ekonomik gelişmelerin çözümünde belirleyici bir etken olmuştur. Bu yüzden yüksek öğretimle ilgili birçok görüş ortaya atılmıştır. Ortaya atılan bu görüşlerin gelecek ile ilgili olan ortak söylemleri; Yükseköğretimde çeşitli fikirlerin incelenerek, çeşitli teorilerin test edileceği, her alanda yöntemlerin geliştirileceği ve değişik yeteneklere sahip insan kaynaklarının bu anlamda eğitileceği yönündedir(Ali, Ahmad, Ahmad & Ali, 2009; Lin, 2004).

 

Kalay madenini yüksek oranda kullanan bir ekonomi olmasınının yanında doğal kaynak rezervi olarak  da kalay bakımından zengin olan Bangka Belitung Adaları bölgesinin 2001-2014 yılları arasındaki ekonomik büyüme oranı, tüm Endonezya ekonomik büyüme oranının da altında, düşme eğilimindeydi(BPS, 2015). Bu durum, üniversiteleri özellikle Bangka Belitung'daki devlet üniversitelerini, resmi adıyla Bangka Belitung Üniversitesi'ni (UBB) ve Yüksekokulu’nu (POLMAN) Bangka Belitung Adaları bölgesininin hizmet kalitesini arttırmak için yerel hükümetle bir araya getirmiştir.

 

Hizmet (PTN) kalitesini artırmak için sonraki dönemlerde gerçekleşen uygulamalardan biri de, üniversitelerin organizasyon ve yönetimi ile ilgili 2014 tarihli 4 sayılı Hükümet Yönetmeliği ile İyi Üniversite Yönetimi (GUG) uygulamasıdır. Yönetmeliğin çıktığı 2014 yılında UBB ve POLMAN’da “İyi Üniversite Yönetimi” uygulaması, iç kontrol ve insan kaynaklarının yetersizliği dolayısı ile henüz beklentilerle uyumlu değildi.(Kemenristekdikti Müfettişliği, 2016).

İç kontrol, hedeflere ulaşılma, finansal raporlamanın güvenilirliği, devlet varlıklarının güvenliği ve yürürlükteki yasa ve düzenlemelere uygunluk anlamında etkili bir olgudur(BPK RI, 2015). Devlet kurumları haricindeki üçüncül birimlerin de yönetimlerinin bütçeden ayrılması mümkün değildir, çünkü bütçe, belirli bir süre içerisindeki tüm faaliyetlerin, ulusal para birimleriyle ifade edilen sistematik sayılar bütünü şeklinde yapılandırılmış bir kılavuzu ya da planıdır(Horngren et al., 2010; Shah, 2007).

 

Bütçe, şirket veya kuruluş içindeki her birimin çıkarlarını karşılayabilmelidir; bu nedenle, bütçenin hazırlanması sürecine, tüm çıkarların karşılanması için ilgili birimler tarafından katılım gösterilmesi gerekmektedir. Yükseköğretimde bütçeleme, fakülte, çalışma programları ve akademisyenleri içerir, fakat günümüz yükseköğretim bütçelemesi sadece birkaç unsuru dikkate aldığından, başarılı bir yönetim için tam olarak ulaşılmak istenen hedefi ifade edememektedir. Ulaşılmak istenen hedefi iyi ifade etmeyen bir bütçe, işlevsiz operasyonlara ve birimler arasındaki anlaşmazlıklara neden olacaktır(Argyris, 1952; Kenis, 1979; Jermias & Yigit, 2013; Dianthi & Wirakusuma, 2017). UBB ve POLMAN, halen kendi bütçelerini, fakültelerini gözardı etmeden hazırlayan devlet üniversiteleridir(PTNB); bu sistem içerisinde fakülteler girdileri sağlamakta ancak kararlar üniversite yönetim kurulu görüşmelerinde alınmaktadır.

 

“İyi Üniversite Yönetimi” temasıyla yapılan deneysel araştırmalar hala ilginçliğini korumaktadır çünkü “İyi Üniversite Yönetimi” bir yükseköğretimin kalitesini arttırma çabasıdır(Nulhaqim, Heryadi & Pancasilawan, 2016), Araştırmacılar 1952’den bu yana yükseköğretim yönetimi veya “İyi Üniversite Yönetimi”nde bütçelemenin, iç kontrol ve bütçe katılımı ile ilgisini incelemektedir(Argyris, 1952). Bununla birlikte bu araştırmadaki bütçe katılımı halen, bütçeleme sürecine katılan çalışanların davranışlarını ve performanslarını etkilemesi dolayısı ile geçerli olan bir yönetimsel araç olarak da ilginçliğini korumaktadır(Kusuma, 2016; Lina, 2015). Ulusal ve uluslararası güveni geri kazanma anlamında küreselleşme çağının, iyi yönetimi gerçekleştirme ihtiyacı, iç kontrolün etkinliği ile stratejik adımlar atılmasını da gerektirmektedir(Nulhaqim et al., 2016). Bu çalışmada, bütçe katılımı ile iyi yönetim mekanizmaları arasında önemli bir etkinin veya ilişkinin bulunmadığı yönünde araştırmalar yapan Ebdon, Jiang ve Franklin (2016) ve Widanaputra ve Mimba'nın (2014) çalışmaları ile daha sonraki dönemlerde Njanike ve ark. (2011), Simon, Mahfudnurnajamuddin, Mas’ud ve Su'un (2016) ve Gusnardi (2009) ‘nin iç kontrolün kurumsal yönetimi etkilediğini tespit ettiği çalışmaları da referans olarak alınmıştır. “İyi Üniversite Yönetimi” ile ilgili olarak tespit edilmiş bulgulara ve önceki dönem araştırmalarının tutarlı olmayışına dayanarak, Endonezya'daki Bangka Belitung Eyalet Üniversitesi araştırmacıları Bütçe Hazırlama ve İç Kontrol süreci alanında hali hazırda araştırmalar yapmaktadır. Bu çalışmanın özgünlüğü, önceki araştırmaların kısmi olarak bütçe katılımını ve “İyi Üniversite Yönetimi” süreçlerini ele almasından yola çıkarak, “İyi Üniversite Yönetimi” için bütçe katılımı ve iç kontrol mekanizmasını birleştirmeye çalışmasıdır. Bu çalışmanın odağı da yeni devlet üniversitelerindeki bütçeleme sürecine katılımın “İyi Üniversite Yönetimi” bakımından incelenmesidir. Aynı zamanda çalışmada, yeni kurulan devlet üniversitelerinde uygulanan bütçeleme sürecinde, Endonezya Cumhuriyeti Yüksek Denetim Ajansı’nın (BPK-RI) yaptığı denetim sonuçlarına ve görüşlerine de yer verilmiştir.

 

LİTERATÜR TARAMASI

Temsilcilik Teorisi

 

Jensen ve Meckling (1976)’e ait olan temsilcilik teorisi, bir firmanın temsilcileri ile  sahipleri arasındaki sözleşme ilişkisini ifade eden büyük bir kuram olarak bilinmektedir. Burada bazı yönetimsel kararlar için bir veya daha fazla temsilcinin işe alınması sonrasında verilen temsilci kararları analiz edilmektedir. Bu kuramda, yönetici (hükümet), temsilciye (üniversite yönetimi)  düzenleyici otorite verir ve kaynak sağlar. Temsilci de bu asli sorumluluğu yerine getirmek için iyi bir yönetim sergiler. İyi liderlik, iyi yönetim anlayışı ve iyi bir performans, nihayetinde üniversitelerin yönetiminde iyi sonuçlar elde edilmesine yol açmaktadır.(Carson, Ferguson & Simnett, 2006). Temsilcilik teorisi aynı zamanda bütçe katılımı ve iç kontrolün açıklanmasına da yardımcı olabilmektedir(Jensen & Meckling, 1976). Bu teori aynı zamanda, “İyi Üniversite Yönetimi”nde bütçe katılımı ile iç kontrol arasındaki ilişkiyi kurarak kavramsal sınırlamalarla ilgili fikirlere de katkıda bulunmaktadır. O halde bu ele alınan  içeriklerden yola çıkarak, temsilcilik teorisi ve bahsi geçen bütçe katılımı ile, Chong ve Strauss(2017)'ta belirtilen bütçe açığına etki eden bilgi asimetrisinin varlığı da kontrol altına alınabilir.

 

İyi Üniversite Yönetimi

 

Shil (2008), Prasinta (2013) ve Siswanto -  Aldridge (2005) kurumsal yönetimi, kurumun yönetildiği ve kontrol edildiği bir sistem olarak tanımlar. Kurumsal yönetim yapısı, yönetim kurulu, yöneticiler, menfaat sahipleri ve diğer paydaşlar gibi farklı katılımcılar arasındaki hakların ve sorumlulukların dağılımını belirleyerek, kurallar ve prosedürler ile şirket işleyişi hakkında karar alma süreci anlamına gelmektedir.  Bunu yaparakkurumsal yönetim anlayışı, şirket hedeflerinin belirlendiği bir işletme yapısını ve bu hedeflere ulaşmak için izlenmesi gereken performans yollarını da desteklemektedir. Bir başka görüş de; kurumsal yönetimin işletme hedeflerinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve bu hedeflerin sosyal şartlar, yönetmelikler ve ticari ortam ile belirlendiğinin, ölçülebildiğinin ve sonuçlarının takip edildiğinin üzerinde durmaktadır. Bu nedenle etkili bir kurumsal yönetim mekanizması, şirketin ve ortaklarının eylemlerinin, politikalarının ve kararlarının izlenmesini gerektirir. Bununla birlikte, kurumsal yönetimi iyileştirmenin diğer bir yolu da yönetim ve paydaşların çıkarlarını aynı ölçüde dikkate almaktır. (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) (OECD), (2004), ve Jamaludin - Hashim (2017). Yönetimsel çıkarların paydaşların çıkarları ile eş tutulması üniversiteler için de aynı şekilde geçerlidir. Böylece basit yönetim modeli uygulayan iyi bir üniversiteye, iyi yönetim kavramının temel ilkelerinin sistemsel olarak uygulandığı iyi yönetilen bir yükseköğretim kurumu olarak bakabilmek mümkündür(Salmi, 2009). Hénard - Mitterle (2010) ve Zaman(2016)’a göre, kurumsal yönetim uygulaması hak sahiplerini “İyi Üniversite Yönetimi”nde dolandırıcılık ve yanlış yönetimden koruyabilecek ve iyileştirme önerileri sunabilecektir. İyi bir üniversitenin prensipleri ise yönetim yapısı, özerklik, hesap verebilirlik, liderlik ve seffaflıktır(Kohler, 2006; Hénard ve Mitterle, 2010; Burke, 2005; Pestoff & Hulgard, 2015; Martini, Sari ve Wardhani, 2015).

 

İç Kontrol

 

Abbott Parker - Peters (2012), Lingle - Schiemann (1996) ve Agustina - Riharjo (2016) iç kontrolü, örgüt üyelerinin örgütsel faaliyetlerde bulunarak, belirlenen hedeflere ulaşması için bir teşvik süreci olarak tanımlamışlardır. Uluslararası Yüksek Denetim Kurumları Teşkilatı (2004) tarafından yapılan iç kontrol tanımı ise şu şekildedir : İç kontrol, bir işletmenin aşağıda sayılan hedeflere ulaşılması amacıyla yönetim ve personel tarafından, tanımlanmış görevleri yerine getirirken, gerçekleşen risklere karşı makul bir güvence sağlamak için tasarlanmış bir süreçtir. İç kontrol ile ilgili olarak şu yükümlülükten bahsedilebilir.

 

a) Düzenli, etik, ekonomik, verimli ve etkili operasyonlar yürütmek,

b) Hesap verebilirlik yükümlülüklerini yerine getirmek,

c) Geçerli yasa ve düzenlemelere uymak,

d) Kaynakları kayıp, suistimal ve zararlara karşı korumak.

COSO tarafından yayınlanan iç kontrol kavramında, iç kontrolün, kurumun amaçlarına ve hedeflerine ulaşmasına ilişkin makul bir güvence sağlamak için tasarlanmış politika ve prosedürlerden oluştuğu belirtilmektedir. Bu politika ve prosedürlere genellikle kontrol adı verilir ve toplu olarak işletmenin iç kontrol sistemini oluşturur(Arens, Randal & Beasley, 2012). İç kontrolün bileşenleri, kontrol ortamı, risk değerlendirmesi, kontrol faaliyetleri, bilgi - iletişim ve izleme şeklindedir.

 

Bütçe Katılımı

Bütçe, planlama olarak bir role sahiptir ve performans kriteri olarak, bütçe, yönetsel performansı ölçmek için bir kontrol sistemi olarak kullanılır. Etkin performansın anahtarı, bütçe hedeflerine ulaşılmasıdır. Bütçeleme sürecinde bütçe amaç ve sorumluluklarının belirlenmesi aşamasında yöneticilerin görevlendirilmesi bütçe katılımının ayrılmaz bir parçasıdır(Brownell, 1983; Chin-Chun & Feng-Yu, 2013). Sundari, Hamid Habbe -Mediaty (2016), Brownell - McInnes (1986) ve De Baerdemaeker - Bruggeman (2015)’ a göre, bütçe hazırlık sürecine katılım, yöneticilerin kendi sorumlulukları dahilinde olan operasyonel amaçları gerçekleştirmeleri bakımından çok önemlidir. Bütçelemeye katılım, Chong ve Chong(2002), Ardianti (2015) ve Asak, Yasa - Astika (2016),’a göre aşağıdaki rol ve faydalar ile ilişkilidir.

 

  1. Programlar ve faaliyetler düzenlenirken astların rolü,
  2. Program ve faaliyet bütçesi hazırlanırken astların rolü,
  3. Tekliflerin veya bütçeye ilişkin görüşlerin belirtilmesi,
  4. Nihai bütçeye yansıyan etkinin büyüklüğü,
  5. Rollerin varlığı, ulaşılması gereken amaçların netleşebilirliği,
  6. Organizasyonun bir parçası olarak taahhütlerin var olması,
  7. Performans üzerinde gerçekleşen etki.

ARAŞTIRMA MODELİ

Bu çalışmada kullanılan araştırma yöntemi, değişkenler arasındaki nedensel ilişkilerini açıklayan bir çalışma olması dolayısı ile “Açıklayıcı Araştırma” olarak tanımlanmaktadır(Cooper & Schindler, 2014). Bu çalışma, Bangka Belitung’ta POLMAN ve UBB araştırma birimi olan PTN tarafından analiz edilmiştir. Bu çalışmaya 2018 yılı başında görevli olan 485 öğretim görevlisi ve çalışan katılmıştır. Kullanılan veriler, UBB ve POLMAN’daki tüm çalışanlar tarafından cevaplanmış anketler ve nüfus sayımı sonuçlarıdır. Veri testleri geçerlilik ve güvenilirlik testi uygulanarak yapılmıştır ve kullanılan analiz tekniği de çoklu regresyon analizidir. Bu çalışmada bütçe katılımı ve iç kontrol bağımsız değişkenleri ile “İyi Üniversite Yönetimi”ne bağlı değişkenler kullanılmıştır. Bu çalışmadaki değişkenler teorik ve amprik tabanlı model ve hipotezler olacaktır. Bu çalışma, hem iyi bir kurumsal yönetimin uygulanmasında iç denetimin aktif rolünün gerekliliğini belirten Gina, Adeghe ve Kingsley (2014) çalışmalarını hem de iç kontrolün, iyi bir üniversite yönetimini etkilediğini belirten Risma, Sri - Nurhayati (2014) ve Jaya, Muslim - Nuramaliah (2016), Njanike et al. (2011), Simon et al. (2016) ve Gusnardi (2009) çalışmalarını  içermektedir. Aynı zamanda bu çalışmada bütçe katılımının “İyi Üniversite Yönetimi”ni teşvik edemediğini belirten Amilin (2016); Ebdon, Jiang - Franklin (2016); Widanaputra ve Mimba (2014) çalışmalarından da faydalanılmıştır. Öncelikle teori ve araştırmalar kapsamında oluşturulabilecek araştırma modeli şu şekilde çizilebilir;

 

Teori ve önceki çalışmalara dayanarak, bu çalışmanın regresyon denklem modeli aşağıdaki gibidir:

GUG= f (PPA, PI)  è (1)

Bu fonksiyon aşağıdaki şekilde bir İyi Üniversite Yönetimi(GUG) denklem modeli üretecektir.

GUG = α + β1 PPA + β2PI + ε   è (2)

GUG : İyi Üniversite Yönetimi

PPA : Bütçe Katılımı

PI :İç Kontrol

α : Sabitler

β : Regresyon Katsayısı

ε : GUG ‘dan etkilenen diğer faktörler

 

SONUÇ ve TARTIŞMA

Sonuç

Anketler, e-posta, alan araştırmaları, whatsapp linki ve google formu aracılığı ile 485 katılımcıya dağıtılmıştır. 396 kişiden geri dönüş alınmıştır. 89 kişiden bazıları tamamlayamazken bazıları da anketi doldurmak istememişlerdir. Bu yüzden Tablo 1 ‘de UBB ve POLMAN çalışanlarından olan 396 kişi analize konu edilmiştir.

Tablo 1: Açıklayıcı Analiz

 

Cinsiyet

Employee Status

Mezuniyet

 

Erkek

Kadın

Memur

Sivil Memur

Lise

Yüksek Okul

Lisans

Y.Lisans

Doktora

 
 

234

162

90

306

41

57

64

215

19

 

59,10%

40,90%

22,70%

77,30%

10,40%

14,40%

16,20%

54,20%

4,80%

 

Kaynak: İşlenmiş Data, 2018

 

 

 

 

 

 

 

 
 

       

Tablo 1 bize UBB ve POLMAN çalışanlarının %59,1 oranında olan erkeklere karşılık, %40,9 oranında kadın varlığı ile erkek ağırlıklı bir yapıda olduğunu göstermektedir. Ayrıca tablodan %77,3 oranı ile sivil memurların ağılıklı olduğu ve %22,7 oranında da devlet memuru bulunduğu anlaşılmaktadır. Yüksek lisans mezunları en çok sayıdayken en düşük oran lise mezunları sahipna aittir. Bununla birlikte UBB ve POLMAN yönetimi insan kaynaklarını daha yüksek seviyelere çıkarmaya ve üniversite performansını düşüren, memur olan ve olmayan çalışanlar arasındaki mücadele sürecinin çözümüne yönelik çalışmalara devam etmektedir.

 

Doğruluk testinin sonuçları, her bir soru maddesi için Spearman korelasyon katsayısının, hem iç kontrolün, hem bütçe katılımının hem de “İyi Üniversite Yönetimi” değişkeninin sayısal değerinden küçük olduğu yönündedir. Geçerli olan bu sonuçlar ışığında araştırma verilerini toplamaya devam etmek gerekmektedir. Güvenilirlik testi Cronbach alfa (α) tekniğini kullanılarak yapılmıştır. Bu teknikte Cronbach alfa değeri 0,60'tan büyükse sürecin güvenilir olduğu söylenebilir. Güvenilirlik testi sonuçları, bu çalışmada kullanılan her bir enstrümanın 0,814 Cronbach alfa değerine sahip olduğunu göstermektedir. Bu değer kullanılan enstrümanın iyi bir güvenilirlik derecesine sahip olduğunu ifade eder.

 

Tablo 2 : Çoklu Regresyon Analizi

 

Model

Katsayı

t

Sig.

Gizlilik Derecesi

 
 

Sabit

15,392

4,697

0,000

   

PPA

0,205

4,521

0,000

1,027

 

PI

0,617

13,967

0,000

1,027

 

Korelasyon Katsayısı (R) = 0,581

Tayin Katsayısı (R’) = 0,338

F = 100,157 (Sig=0,000)

 

 

 

 

 

Kaynak: İşlenmiş Data, 2018

 

 

 

 
 

              

Yukarıdaki Tablo 2 ‘ye dayanarak bu çalışmada oluşturulan denklemler aşağıdaki şekildedir.

GUG = 15,392 + 0,205PPA + 0,617PI + ε   (3)

Bu çalışma sonucunda 0,581 oranında korelasyon katsayısı ortaya çıkmaktadır. Bu oran, bütçe hazırlığı ve iç kontrolün, iyi bir üniversite yönetimi ile 0,581 veya % 58,1 değerinde yakın bir ilişkiye sahip olduğu anlamına gelmektedir. Aynı zamanda bu oran, iyi üniversite yönetim modelinin başarısının %58,1 oranında bu çalışmada belirtilen değişkenlere (bütçe katılımı ve iç kontrol)  bağlı olduğunu kalan %41,9 luk kısmın ise bu çalışmada yer almayan diğer değişkenlerden oluştuğu anlamına gelmektedir. Belirtmekte fayda var ki buradaki önemli etki hem bütçe katılımının hem de iç kontrolün birlikte sağlanması durumunda mümkündür. F fonksiyonusonucu olan 100,157 değerinin yine F fonksiyonu sonucu olan 1,181 değerinden büyük olması yukarıda bahsedilen durumu ıspatlamaktadır.

Yapılan T-testi sonuçları bütçe katılımı değişkeni ve iç kontrol değişkeninin iyi üniversite yönetim değişkeni üzerinde olumlu ve önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda testte tablo değerlerinin hesaplanan değerlerden küçük olması durumunda, iç kontrol değişkeninin t değerinin 13,967 olması ve bütçe katılımının hesaplanan t değeri olan 4,521 ‘in tablo değeri olan 1,966 dan daha büyük olması da yukarıdaki sonuçları desteklemektedir.

Tartışma

İyi Üniversite Yönetimi’nde Bütçe Katılımının Etkinliği

Test sonuçları Bangka Belitung Adaları Endonezya’da bulunan Bangka Belitung Üniversitesi ve Yüksekokulu için “İyi Üniversite Yönetimi” ile bütçe katılımının arasında pozitif ve önemli bir etki olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, bütçe katılımının artması durumunda UBB ve POLMAN’daki “İyi Üniversite Yönetimi” sürecinin etkileneceğini göstermektedir. Bütçeleme katılımı, bir kurumda yöneticilerin (hem personel, hem öğretim görevlisi hem de yöneticiler) bütçede belirlenen hedeflere ulaşmak için faaliyetlerde bulunmalarıdır. Bütçe katılımı, çalışanların, öğretim görevlilerinin ve onların yöneticilerinin bu süreçte verilen her görevden sorumlu olmalarına teşvik edecektir. Böylelikle bütçe katılımların fazla olması, en alt birimden en üst birime kadar olan tüm birimlerin gerçekleşmesini arzu ettikleri bütçe taleplerini dikkate alınacak ve yükseköğretimde İyi Üniversite Yönetimi sinerjisi sağlanacaktır.

 

Bu çalışma sonuçları bütçe katılımının önemli etkisinden bahsederek, Ebdon, Jiang  - Franklin (2016), Widanaputra - Mimba (2014) ve Amilin (2016) tarafından yapılan ve bütçe katılımının “İyi Üniversite Yönetimi”ne etkisi olmadığını gösteren araştırmalar ile çelişmektedir. Bu farklılığı ortaya çıkaran nedensel faktör ise, UBB ve POLMAN’da görevli personelin, “İyi Üniversite Yönetimi” sinerji ve uygulamalarının gerçekleştirilebilmesi ve şeffaflık, hesaplanabilirlik sağlanabilmesi için bütçeleme sürecine dolaylı olarak katılım sağlamalarıdır. Bununla beraber “İyi Üniversite Yönetimi” uygulamalarındaki bütçe katılımı ile hükümet (yetkililer) ve yüksek öğretim yönetimi(temsilciler) uyumlu bir şekilde yetkilendirilecektir. Diğer bir deyişle bu araştırma Jensen - Meckling (1976) tarafından sunulan ve Carson’un görüşleri ile Ferguson ve Simnett (2006) tarafından desteklenen temsilciler teorisini de desteklemektedir.

 

 

 

 

 

İyi Üniversite Yönetiminde İç Kontrolün Etkinliği

Test sonuçları Bangka Belitung Adaları Kepulauan Eyaleti, Endonezya’da bulunan Bangka Belitung Üniversitesi ve Yüksekokulu için “İyi Üniversite Yönetimi” ile iç kontrol arasında pozitif ve önemli bir etki olduğunu göstermiştir. Bunun anlamı ne kadar iyi iç kontrol süreci yürütülürse UBB ve POLMAN’da o kadar başarılı “İyi Üniversite Yönetimi” uygulamasının gerçekleşeceği şeklindedir. Başarılı bir yönetim arzusu, Bangka Belitung Adaları'ndaki kamu eğitim kurumu olan UBB ve POLMAN ‘ı iç kontrol süreçlerini en üst düzeye çıkarmaya teşvik etmektedir. Çalışmanın sonuçlarına dayanarak, iç kontrol uygulamasının iyi üniversite yönetim uygulamalarını arttıracağı söylenebilmektedir. Bunun yanı sıra iç denetimin süreç ile bütünleşmesi ve yöneticiler ile onlara bağlı personel olarak tasvir edilen oyuncuların organizasyonel taahhütleri özellikle UBB ve POLMAN’da hizmet sunumunun yeniden dizayn edilmesi ve geliştirilmesine önemli derecede katkı sağlamaktadır. İç kontrolü etkinliğini tespit ederken bir çok engel ile karşılaşılmaktadır ancak bunlardan hiçbiri UBB ve POLMAN da iyi üniversite yönetim uygulamalarının önünü kapatmamaktadır. Bu çalışmanın bulguları, Jensen - Meckling (1976)’in temsilcilik teorisi ve kurumsal ve organizasyonel yönetimde iç kontrolün etkilerini destekleyen Njanike et al. (2011), Simon et al. (2016), Gusnardi (2009), Gina, Adeghe - Kingsley (2014) Risma, Sri - Nurhayati (2014) ve Jaya, Muslim - Nuramaliah (2016) araştırmaları ile uyumludur.

 

SONUÇ VE ÖNERİLER

Bu çalışmadan, bütçe katılımının ve iç kontrolün, Endonezya'nın Bangka Belitung Adaları'ndaki Bangka Belitung Üniversitesi(UBB) ve Yüksekokulu(POLMAN)'daki “İyi Üniversite Yönetimi”(GUG) uygulamasını aynı anda ve önemli derecede etkilediği sonucuna varılmıştır. Bu çalışmada belirtilen “İyi Üniversite Yönetimi” uygulamasındaki en etkin değişken ise iç kontroldür.

 

Bu araştırmada yer almayan ancak iyi bir üniversite yönetimi için gelecek dönem araştırmalarında kullanılması önerilen değişkenler; organizasyonel kültür, iç denetim, organizasyonel taahhütler ve daha geniş hedeflerdir. Böylece yeni devlet üniversiteleri(PTNB) ve eski üniversite ayrımı ile Sumatra dışındaki üniversiteler için kullanılan araçlar karşılaştırılabilecektir. Günümüzde Bangka Belitung Üniversitesi(UBB) ve Yüksekokulu (POLMAN) tarafından gerçekleştirilen “İyi Üniversite Yönetimi”ne ilişkin süreç, önde gelen uluslararası üniversite yönetim ve onların çalışanları tarafından başarılı bir şekilde uygulanmaktadır. Özel sektör başarısızlığı dolayısı ile kamuya devredilen eğitim sürecinde yapılan araştırmalara hükümetten özellikle de Endonezya Cumhuriyeti Araştırma, Teknoloji ve Yüksek Eğitim Bakanlığı’ndan destekler bulunmaktadır.

 

KAYNAKÇA

Arens, A., Randal, E., & Beasley, M. S. (2012). Auditing and Assurance Services: An integrated approach. (14th ed.). Upper Saddle River: Pearson.

 

Abbott, L. J., Parker, S., & Peters, G. F. (2012). Internal audit assistance and external audit timeliness. Auditing, 31(4), 3–20.

 

Agustina, G. P., & Riharjo, I. B. (2016). Faktor-faktor yang mempengaruhi kelemahan pengendalian intern pemerintah daerah. Jurnal Ilmu Dan Riset Akuntansi, 5(4), 1–15.

 

Ali, H., Ahmad, L., Ahmad, S., & Ali, N. (2009). Keperluan, kepentingan dan sumbangan perancangan pendidikan dalam pembangunan ekonomi Malaysia. Jurnal of Social Sciences and Humanities, 4(1), 13–29.

 

Amilin. (2016). Dampak penerapan good university governance terhadap kinerja manajerial melalui implementasi anggaran berbasis partisipatif. Jurnal Akuntansi Universitas Tarumanagara, 20(3), 330–344.

 

Ardianti. (2015). Pengaruh penganggaran partisipatif pada budgetary slack dengan asimetri informasi, self esteem, locus of control dan kapasitas individu sebagai variabel moderasi (Studi pada SKPD Kabupaten Jembrana, Bali). E-Jurnal Ekonomi Dan Bisnis Universitas Udayana, 4(5), 296–311.

 

Argyris. (1952). Organizational leadership and participation management. The Journal Of Business, 28(1), 1-7.

 

Asak, P. R. A., Yasa, G. W., & Astika, B. I. P. (2016). Kemampuan asimetri informasi, ketidakpastian lingkungan, budget emphasis, dan kapasitas individu sebagai variabel moderasi terhadap partisipasi anggaran pada budgetary slack. E-Jurnal Ekonomi Dan Bisnis Universitas Udayana, 5(2), 219–228.

 

BPK RI. (2015). Ikhtisar Hasil Pemeriksaan Semester.

 

BPS. (2015). Provinsi Kepulauan Bangka Belitung Dalam Angka.

 

Brownell, P. (1983). Leadership style, budgetary participation and managerial behavior. Accounting, Organizations and Society, 8(4), 307–321.

 

Brownell, P., & McInnes, M. (1986). Budgetary participation, motivation, and managerial performance. Accounting Review, 61(4), 587.

 

Burke, J. C. (2005). The many faces of accountability. In J. C. Burke Et al. (Eds.), Achieving accountability in higher education: Balancing public, academic, and market demands (pp. 1–24). San Francisco: Jossey-Bass.

 

Carson, E., Ferguson, A., & Simnett, R. (2006). Australian audit reports: 1996-2003. Australian Accounting Review, 16(40), 89–96.

 

Chin-Chun, S., & Feng-Yu, N. (2013). Budgetary participation and slack on the theory of planned behavior. International Journal of Organizational Innovation, 5(4), 91–100.

 

Chong, V. K., & Chong, K. M. (2002). Budget goal commitment and informational effects of budget participation on performance: A structural equation modeling approach. Behavioral Research in Accounting, 14(1), 65–86.

 

Chong, V. K., & Strauss, R. (2017). Participative budgeting: The effects of budget emphasis, information asymmetry and procedural justice on slack – Additional evidence. Asia-Pacific Management Accounting Journal, 12(1), 181-220.

 

Cooper, D. R., & Schindler, P. S. (2014). Business research methods. New York, NY: McGraw Hill.

 

De Baerdemaeker, J., & Bruggeman, W. (2015). The impact of participation in strategic planning on managers’ creation of budgetary slack: The mediating role of autonomous motivation and affective organisational commitment. Management Accounting Research, 29, 1–12.

 

Dianthi, I. A. G. P., & Wirakusuma, M. G. (2017). Pengaruh partisipasi penganggaran, asimetri informasi, budaya organisasi dan komitmen organisasi pada senjangan anggaran. E-Jurnal Akuntansi Universitas Udayana. 18(2), 874–901.

 

Ebdon, C., Jiang, Y., & Franklin, A. L. (2016). Elected officials’ perceptions of governance relationships and budget participation mechanisms. Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, 28(1), 103–124.

 

Etzkowitz, H. (2003). Innovation in innovation: The Triple Helix of university-industry-government relations. Social Science Information Sur Les Sciences Sociales, 42, 293–337.

 

Jamaludin, M. F., & Hashim, F. (2017). Corporate governance, institutional characteristics, and director networks in Malaysia. Asian Academy of Management Journal of Accounting and Finance, 13(132), 135–154.

 

Gina, O., Adeghe, R., & Kingsley, O. O. (2014). Internal control as a potential instrument for corporate governance. IOSR Journal of Economics and Finance (IOSR-JEF), 2(6), 66–70.

 

Gusnardi. (2009). Pengaruh peran komite audit, pengendalian internal, audit internal dan pelaksanaan tata kelola perusahaan terhadap pencegahan kecurangan. Jurnal Akuntansi, 15(1), 137.

 

Halil, H. (2017). Peran perguruan tinggi dalam pembangunan daerah. STAI Miftahul Ulum Panyepen Pamekasan.

 

Hénard, F., & Mitterle, A. (2010). Governance and quality guidelines in higher education: A review of governance arrangements and quality assurance guidelines. Paris: OECD.

 

Horngren, C. T., Foster, G., Datar, S. M., Rajan, M., Ittner, C., & Baldwin, A. A. (2010). Cost accounting: A managerial emphasis,. Issues in Accounting Education, 25(4), 789–790.

 

Inspektorat Kemenristekdikti. (2016). Materi Temuan di Inspektorat Jenderal. Jakarta.

 

Jaya, T. E., Muslim, & Nuramaliah. (2016). Internal control, total quality management and audit committees: Implementation of good corporate governance. Review of Integrative Business and Economics Research, 5(2), 250–260.

 

Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360.

 

Jermias, J., & Yigit, F. (2013). Budgetary participation in Turkey: The effects of information asymmetry, goal commitment, and role ambiguity on job satisfaction and performance. Journal of International Accounting Research, 12(1), 29–54.

 

Jonkers, K., Tijssen, R., Karvounaraki, A., & Goenaga, X. (2018). A Regional Innovation Impact Assessment Framework for universities. JRC Discussion Paper. Retrieved from http://publications.jrc.ec.europ a.eu/repository/bitstream/JRC109020/jrc109020_iiu27.pdf

 

Kenis, I. (1979). Effect on budgetary goal characteristic on managerial attitudes and performance. The Accounting Review, 54(4), 707–721.

 

Kohler, J. (2006). Higher education governance – Background, significance and purpose. In J. Kohler & J. Huber (Eds.), Higher education governance between democratic culture, academic aspirations and market forces (pp. 17–32). Strasbourg: Council of Europe Publishing.

 

Kusuma, H. B. (2016). Pengaruh partisipasi penyusunan anggaran terhadap kinerja manajerial: Komitmen organisasi sebagai variabel mediasi. Jurnal Akuntansi, 8(2), 203-213.

 

Lendel, I. (2010). The impact of research universities on regional economies: The concept of university products. Economic Development Quarterly, 24(3), 210–230.

 

Lester, R. K. (2005). Universities, innovation, and the competitiveness of local economies: A summary report from the local innovation systems project — Phase I. (MIT Industrial Performance Center Working Paper 05-010). Retrieved from https://www.files.ethz.ch/isn/285 09/ LIS05-005.pdf

 

Lina, L. (2015). Partisipasi penyusunan anggaran, psychological capital, dan kinerja manajerial. Jurnal Manajemen Teknologi, 14(3), 301-320.

 

Lingle, J. H. & Schiemann, W. A. (1996). From balanced scorecard to is measurement. American Management Association, 85(3), 56–61.

 

Martini, R., Sari, K. R., & Wardhani, R. S. (2015). Analisis penerapan good university governance melalui efektivitas pengendalian intern dan komitmen organisasional. Paper presented at the Simposium Nasional Akuntansi, Medan. Retrieved from https://www.academia.edu/16469 064/Transparansi_dan_Good_University_Governance

 

Njanike, K., Mutengezanwa, M., & Gombarume, F. B. (2011). Internal controls in ensuring good corporate governance in financial institutions. Annals of the University of Petroşani Economics, 11(1), 187–196.

 

 

Nulhaqim, S. A., Heryadi, D., & Pancasilawan, R. (2015). Peranan perguruan tinggi dalam meningkatkan kualitas pendidikan Indonesia untuk menghadapi Asean community 2015: Studi kasus Universitas Padjadjaran. Share: Social Work Jurnal, 6(2), 154-272.

 

Organisation For Economic Cooperation And Development (OECD). (2004). OECD principles of corporate governance.

 

Prasinta, D. (2013). Pengaruh good corporate governance terhadap kinerja keuangan. Accounting Analysis Journal, 2(2), 1–14.

 

Risma, J. S., Sri, F., & Nurhayati. (2014). Prosiding Akuntansi ISSN: 2460-6561. Proseding Akuntansi, 6561.

 

Salmi, J. (2009). The Challenge of Establishing World-Class Universities. In The World-Class University as Part of a New Higher Education Paradigm: From Institutional Qualities to Systemic Excellence (pp. 1–41).

 

Shah, A. (Ed.).(2007). Local budgeting: Public sector governance and accountability series. Washington, USA: TheWorld Bank.

 

Shil, N. C. (2008). Accounting for good corporate governance. Journal of Administration & Governance, 3(1), 22–31.

 

Simon, Y., Mahfudnurnajamuddin, Mas’ud, M., & Su’un, M. (2016). The role of apparatus competence, internal control system on good governance and the quality of financial statement information. Researchers World Journal of Arts, Science & Commerce, 7(4), 123–133.

 

Siswanto, S., & Aldridge, E. J. (2005). Good Corporate Governance. Jakarta: P.T. Damar Mulia Pustaka.

 

Sundari, S., Hamid Habbe, A., & Mediaty. (2016). The relation among budgetary participation and budgetary slack with organizational commitment and leadership style as moderating variable. IOSR Journal of Business and Management Ver. VII, 18(10), 2319–7668.

 

Widanaputra, A. A., & Mimba, N. P. S. H. (2014). The influence of participative budgeting on budgetary slack in composing local governments’ budget in Bali province. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 16, 391–396.

 

Zaman, K. (2015). Quality guidelines for good governance in higher education across the globe. Pacific Science Review B: Humanities and Social Sciences, 1(1), 1–7.

 

[1] İktisat Fakültesi, Bangka Belitung Üniversitesi,Endonezya,

e- mail: rulyantiwardhani67@gmail.com

[2] İktisat Fakültesi, Sriwijaya Üniversitesi, Endonezya.

[3] İktisat Fakültesi, Sriwijaya Üniversitesi, Endonezya.

[4] İktisat Fakültesi, Muhammadiyah Üniversitesi Palembang, Endonezya.

[5] Lisansüstü Program UIN Alauddin, Güney Sulawesi, Endonezya.

[6] Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye ABD, Doktora Öğrencisi.

[7] Anahtar Sözcükler: İyi üniversite yönetimi, bütçe katılımı, iç kontrol.

Makale Bilgi:

Yayın tarihçesi;

Alınma   : 30 Eylül 2018

Kabul     : 27 Şubat 2019

Yayın      : 30 Nisan 2019, Asya-Pasifik Yönetimi Muhasebe Dergisi, Cilt 14, Sayı 1, 2019.



Bu yazı 629 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
Henüz anket oluşturulmamış.
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
HAVA DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI